picma.ru | 1joomla.ru
PDF Хэвлэх И-мэйл

Томуу

АДЗЦХ нь эмнэлзүйн хувьд өөр хоорондоо ижил төстэй боловч, олон шалтгаантай хүн амын дунд өргөн тархсан бүлэг халдварт өвчин юм.

o   Хүн ам төвлөрсөн хот суурин газрууд

o   Эпидеми

o   Хүн амын 25-50%

o   Нийгэм эдийн засаг

o   Хүн амын эрүүл мэнд

Амьсгалын замын халдвар үүсгэгч вирусүүд

Эмнэл зүйн тодорхойлолт

o   Цочмог эхэлж  >38°С халуурах, толгой өвдөх,ханиалгах,хоолой, үе мөч, булчингаар  шархирч өвдөх зэрэг ерөнхий хордлогын шинжээр илэрч, бусад онош үгүйсгэгдсэн эмнэл зүйн тохиолдлыг томуу өвчин гэж бүртгэнэ.

o   /Халдварт өвчний тархвар судлалын тандалтын стандарт, ДЭМБ-ын зөвлөснөөр /

Томуугийн өвчлөл

ХҮНИЙ:

o   МЭӨ 412 он Гипократ

o   Gripper, influenza

o   Пандеми – 8

o   1580 он – Анхны цар тахал

o   1918 он    A (H1N1) -   Испани

o   1957 он    A (H2N2) -   Ази

o   1968 он    A (H3N2) -   Гонконг

o   1977 он    A (H1N1) -   Орос

ДЭМБ-ын томуугийн танадалтын сүлжээ

(110 national influenza centers and 4 WHO CCs)

Эпидеми

o   1977оноос хойш A (H1N1), A (H3N2),           B-хязгаарлагдмал эпидеми

o   1997 A (H5N1) – Жил ирэх тутам хүний популяцид тархалт нь нэмэгдэж Азийн орнуудын 100 гаруй хүн халдварлаж 60-70% эндэж байгаа нь дэлхий нийтийн анхаарлын төвд байна.

Томуу өвчин үүгэгч
  Influenza virus

Овог     Orthomyxoviridae

                РНК вирус 80-120нм, бємбєлєг,  

                уураг липидэн бїрхїїл

Ангилал

•           Эсрэг тєрєгчийн хэв шинж: А ,В,С

•           А вирус  НA-16                                   

                   NA-9   дэд хэв шинж                                                      

   Хүн амын дунд  эргэлтэнд байгаа нь: A(H1N1),A(H3N2) , B

Ахэв шинжийн вирус байгальд єргєн тархалттай 20 зууны  түүхэн дэхь томуугийн  цар тахалуудын шалтгаан болж байсан хувьсамтгай вирус

Томуугийн вирусийн хэв шинжүүд

o   1933 он А хэв шинж Y.Smith, K.Andrews

o   1940 он B хэв шинж T.Francis, T.Magill

o   1947 он С хэв шинж P.Taylor

А хэв шинжийн эсрэгтөрөгч

Ахэв шинжийн вирус байгальд өргөн тархалттай 20 зууны  түүхэн дэхь томуугийн  цар тахалуудын шалтгаан болж байсан хувьсамтгай вирус

o   S антиген – энэ нь вирус бүрт өвөрмөц уураг ба РНХ агуулна.

o   HA – нь эсийн мембранд бэхлэгдэж, вирусийг саармагжуулах, вирусийн удамшлын материал эсийн цитоплазмд нэвтрэн ороход тусалдаг.

o   NA – залгуур хэлбэртэй, эсэд боловсорсон вирус эсээс чөлөөлөгдөн гарахад туслах үүрэгтэй.

А вирусийн дэд хэв шинжүүдийн байгаль дахь тархалт

Томуугийн вирусийн физик, химийн шинж чанар

o   Томуугийн вирус хүйтэнд тэсвэртэй

o   -25-50 хэмд олон жил

o   Тасалгааны хэмд 2-9 цаг

o   Цэрэнд 2-3 хоног

o   Хлор, Иод, Нарны хэт ягаан туяа

o   Ариутгалын уусмал, хатаах буцалгах

Тархвар судлал

o   Халдварын эх уурхай

o   Дамжих зам

Өвчний нууц үеийн сүүлч, э/з-ш/т илэрснээс хойш 3-5 хоногт халдвартай

o   Ханиалгахад 50-60.000 дусал

o   Найтаахад 100-800.000 дусал

Тэдгээрийн

o   50-80% нь 100 мкм жижиг дусал

o   20-50% нь 100 мкм том дусал

o   Ахуйн хавьтал

o   11-3 сар, богино хугацааны дархлаа

o   9-10 сартай хөхүүл, тэжээвэр 2-3 сартай хүүхэд өвдөх нь бага

o   Бүх насны хүмүүс, ихэвчлэн 1-3 хүртлэх нас

o   А вирусийн эпидем 1-2 жилийн зайтай

o   В вирусийн эпидем 3-4 жилийн зайтай

o   Пандеми 10-30 жил

Халдвар тархах зам

 

Халдварт Өвчин Судлалын Үндэсний Төв© 2011 он